“බොහෝ දේ උගැන්වීම මඟින් ඔබේ අහංකාරකම තෘප්තිමත් කරගැනීමට උත්සහ නොකරන්න. ජනයාගේ කුතුහලය පුබුදුවාලන්න. මනස් විවර කිරීමම ප්‍රමාණවත්ය. ඒවාට ඕනෑවට වඩා බර නොපටවන්න. ගිනි පුපුරක් පමණක් එහි දමන්න. හොඳ ගිනිගන්නා සුලු කිසියම් දෙයක් වේ නම් එය ගිනිගනු ඇත.”  — ඇනටෝල් ෆ්‍රාන්ස්

අපි ගිනි පුපුරු අවුළුවමු. අපගේ ශ්වසනය ද නොතකා අළු පිඹ අළු කාගෙන අලුයම ගිනි පුපුරු අවුලුවමු. ඒ විවෘත මනසැති ඔබ වෙනුවෙනි. අප පුරාවෘත්තවල සඳහන් ගිනි දෙවියාගෙන් ගින්දර ගෙන ආ  වීරයන් නොවන්නට පුලුවන. අප ගල් යුගයේ ගලට ගල ගසා ගිනි ඉපැද්දූ හොමෝ ඉරෙක්ටස්ලා වන්නට පුලුවන. ඒත් මේ වෑයම අඳුර ඉරා මාවත පහන් කරන පහන් වැටක් වන්නට ඔබට පසුබිම සැකසීමය.

“එන්න, කැමති නම් ඇවිළෙන්න.”

(ඇනටොල් ෆ්‍රාන්ස්ගේ ප්‍රකාශය ටී. අන්ද්‍රදි ගේ ‘විශ්ව ග්‍රන්ථාවලියේ ජේද කෝෂයක්’ ග්‍රන්ථයෙනි.)

- දිශාන් අනුරාධ | 18 පිටුව : (‘රාවය’ – 2010 මැයි 09)

“ප්‍රගතිශීලීත්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සෑම පුද්ගලයෙකුම පැරණි විශ්වාසයන්ගේ සියලු ඇදහිලි විවේචනය කිරීම අත්‍යවශ්‍යය. කරුණෙන් කරුණ පැරණි විශ්වාසයන්ගේ ගුණය අභියෝගයට ලක් කල යුතුය. සියලු විස්තර විශ්ලේෂණය කර වටහා ගත යුතුය. දැඩි තර්කනයකින් පසුව පවා ඕනෑම දර්ශනයක න්‍යායක් විශ්වාස කිරීමට යොමු වෙයි නම් ඔහුගේ විශ්වාසය පිළිගැනීමට ලක් වේ. ඔහුගේ තර්ක ක්‍රමයේ අඩුපාඩු පැවතිය හැකිය. නැතහොත් සාවද්‍ය විය හැකිය. ඔහුගේ ජීවිතයට මඟ පෙන්වන මූලධර්මය තර්කය බැවින් නිවැරදි වීමට ඔහුට අවස්ථාවක් තිබේ. එහෙත් අන්ධ විශ්වාසය විනාශකාරීය. එය මිනිසා සිය අවබෝධයේ ශක්තියෙන් ගලවා ප්‍රතිගාමියෙකු බවට පත් කරයි.”

“තමා යථාර්ථවාදියෙකු යයි හඳුන්වා ගන්නා ඕනෑම පුද්ගලයෙකු පැරණි විශ්වාසයන්හී සත්‍යයට අභියෝග කළ යුතුය. විශ්වාසයට තර්කයේ නිර්දය ප්‍රහාරයට ඔරොත්තු දිය නොහැකි නම් එය බිඳ වැටේ. ඉන් පසු ඔහු‍ගේ කාර්්‍යය විය යුත්තේ නව දර්ශනයක් සඳහා මූලික කටයුතු වල නියැලීමය. නිශේධනාත්මක පක්ෂය මෙයයි. ධනාත්මක කටයුතුවලට එළැඹෙනුයේ ඉන් අනතුරුවය. එහිදි පැරණි කාලයේ ඇතැම් ද්‍රවශ නව දර්ශනයේ කුළුණු ඉදිකිරීමට භාවිතා කළ හැකිය. මෙම කේෂ්ත්‍රයේ ප්‍රමාණවත් අධ්‍යයන සිදුකර නොමැති බව මම පිළිගනිමි. පෙරදිග දර්ශනය හැදෑරීමේ දැඩි අභිලාෂයක් මා තුළ තිබුණ ද මට ඒ සඳහා තිබුණේ සීමිත අවස්ථාවක් සහ කාලයකි.එහෙත් මා ඉපැරීණ ිවිශ්වාස ප්‍රතික්ශේප කල පමණින් එය විශ්වාසයක් තවත් විශ්වාසයයකට එරෙහිව යෙදවීමක් නොවේ. ඊට වඩා ඉපැරණි විශ්වාසවල ගුණයට ප්‍රබල තර්ක මඟින් අභියෝග කිරීමට මට පුලුවන. මානව ප්‍රගමනය රඳා පවතින්නේ සොබා දහම පාලනය කිරීමට මිනිසා දක්වන සමත්කම මත බව අපි විශ්වාස කරමු. එය පසුපස සවිඥානික බලවේගයක් නොමැත. අපගේ දර්ශනය එයයි.”

‘නිදහස් අරගලයේ ආදර්ශය, භගත් සිං’ කෘතියෙනි.

Bhagath Singh – On the path of liberation
By Shiv Verma
පරිවර්තනය: උදිත අලහකෝන් (සමාජවාදී තරුණ සංගමයේ ප්‍රකාශනයක්)

අතීතය කරින් ගත්
මිනිසෙක්ය මංසලක

ඔව්..ඔහුට
මල් වෙඩිල්ලක් නොවෙයි
ජීවිතය..

සුළං තටු පහර වැද
දාස්පෙතියා මලක්
දැදිරි වී බිම වැටෙත
ඔහු දෙපා අද්දරම
‘ආචාර වෙඩිමුරයකැයි’
කෙලෙස කියන්නද..?

අමාවක මැදියමක
ඔහු කොපුල මත වැටෙන
වැහි බිංදු
සෙමෙර නොව
හී තුඩුය..

සිහිනයක් දුහුවිලිව
ගිය කලට
තණපතත්
ඔහුට
මතු මහලකිය

ඒ නිසා දැන් ඔහුට
තණසුළක් යට වුවත්
සැතපෙන්න ඉඩ ඇතිය

අතීතය කරින් ගත්
මිනිසෙක්ය මංසලක
සිනහවක් සිතක නැති
කඳුලකුත් නෙතක නැති..

-රසික ජයකොඩි-
2009-12

[බූන්දි|BOONDI]

► කතෘ අඥාතය
(අවුරුදු 15කට පමණ පෙර පළවූ ‘අරමුණක සටහන’ නමින් ඡයා පිටපත් මුද්රණයකින් නිකුත්ව තිබූ සමරු කලඹකිනි)
2007 නොවැ. 11 ‘ඉරිදා ලංකා’ පුවත්පත

දිනෙන් දින
දිනෙන් දින ගෙවුනත්
සලමින් පිරික්සමින්
සකසමින් වීණාවේ සර

එළඹ නැත
නිසි මොහොත
නැත වදන් ගැලපී
පෙල ගැසී
හද රිදුම් දුන්නත්
පිරී කැලතෙන ප්‍රාර්ථනාවන්

පියුම නැත පිබිදී
හමා යන මුත් නල
ගෙන යන්න
එහි සුවඳ

නෙත ගැසී නැත වත
සවන නොරැඳිනිය හඬ
පා ගැටෙන සර පමණි
සරණ විට ඔහු මාවතේ

දිග හැරෙයි ජීවිතය
දිග ඇදෙයි සෙවනැලිත්..
එහෙත් තවමත්
පහන දැල්වී නොමැත
හැර පියන්නට
දොර පියන්
වඩින්නට මා කුටියට…

හමුවීම…
ජීවිතයේ…
ප්‍රාර්ථනාවක්ම
පමණකි
තවම
නොපිපුණු.

► ‘ගීතාංජලී’ – රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර්
From Boondi Live Mail

හුද‍‍දෙකලාවේ හිර ගෙට
එළිය වෑහේ ඉඳ හිට
කදෝපැණි මිතුරාණෙනි,
මඟහැරැණා ද මඟතොට . .. p-33

–
..

මිනිසෙකුට අවම වශයෙන් තම ජීවිතය හා බද්ධ විය හැකි එකඳු මිනිසෙකු හෝ අවශ්‍ය වන බව මම විශ්වාස කරමි. මිත්‍රයා යනු ‘මචං’ කියනා පමණට ගොඩනඟා ගත්තෙකු නොවේ. ‘එන්නං මචං’ කියාගෙන අතවනාගෙන යන අය ද මිත්‍රයන් ලෙස හැඳින්වීමේ පුරුද්දක් හෝ ඇබ්බැහියක් අප තුළ පවතී. දෛනිකව කෙනෙකු හමුවූ පළියට එය මිත්‍රත්වය මත තබා විග්‍රහ කළ නොහේ. මිත්‍රයා යනු ද මිත්‍රත්වය ක් මිස පුද්ගල නාමයක් නොවේ.

අවම වශයෙන් මේ ලකුණු හදවත ස්පර්ශ වන එක් කෙනෙකු හෝ තමන් වෙත ඇහුම්කන් දෙනවාට අප කැමතිය. එය හැම මිනිසෙකුගේ ම අවශ්‍යතාවයකි. මිනිසුන් එසේ කරනුයේ හිත් හිස් කරගැනීමට ය. අලුත් සිතිවිලි පහළ වන්නේ එවිට ය. සැහැල්ලුව පිරෙන විට සිත අලුත් සිතුවිලි දලු දමයි.

p-126
–
සිතිවිලි අහුරකට අත තියා
වළාකුළු වෙන්නැයි පවසමි
දැන් මගේ ඒ සිතුවිලි
ආකාශයේ ඇවිද යයි
අහසේ පාව එන
මගෙම සිතිවිල්ලක් බලා මා දෙස
කියයි මෙලෙස හිමිහිට
“උඹ තිතක්”

කියමි මම
මගේ ඒ සිතිවිල්ලට
ලෝකයේ
“විශ්වයේ තිතක් වන් ලෝකයක
“තිතක් වන් දූපතක
තිතක්වත් නොවනා කොදෙව්වක
තිතක් වන්නේ කෙළෙසද?
ඒත් සිතුවිලි මිත්‍රය !
ඔබ තිතක්
හිතක් පපුවක් තිබෙන p-122

► ‘බත්තලංගුණ්ඩුව’
මංජුල වෙඩිවර්ධන

“කෙසේ වුවත් තව දුරටත් ක්‍රමය සමඟ ස්වීකරණය වන්නට බැරි වී ඇතිවුන් කල් ඉකුත්වූවෝ මිස අන් කවරහුද? ඒකාකාරී ශ්‍රමික දිවියක අවසන නිවසට පැමිණ මෙගාවක් සමඟ රෑ බත නිමවා රමණයෙන් පසු මරණයට පත්වූ ලෙස නිද්‍රෝපගත වීමේ ජීව චක්‍රයටම අනුගතව දවසරින සූවාසූ දහසකට එක්වීමේ අමාරුව නිසා කල් ඉකුත් වූවෝ වෙමු. බොහෝමයක් නැත ටික දෙනෙකි. කලකට පෙරදී මෙන් තලුමරන්නට න්‍යායික චුයිංගමයකුත්, මනඃකල්පිත සිහිනයකුත් නැත.”

“ක්‍රමයේ වහළ යට වහලකු වීමටද නොහැකිය. එහෙත් මේ කූට වාණිජ මහා නගරයේ ගරිල්ලා මාර්කැට්ටුවේ විකිණී ගියෝ තුංග හදවත්ය. තුඟු විසල් (යැයි පෙනුණු) මිනිසුන්ය. අප වැනි සංකේත වටිනාකම් රහිත අල්ප ප්‍රාණීහු නොවෙති. වෙහෙර ගිලී ගිය පසු අග්ගලා නම් කවරේද? මේ තතු යටතේ සාමුහික දිවිනසා ගැනීමකට හෝ ගරිල්ලා මාර්කට් එකට ගොස් වැඩිම මිලකට හදවත විකුණා දැමීමට මේ ලියුම්කරැ යෝජනා කර සිටියි.”

ප.ලි:
“පළමුවැනි යෝජනාව ටිකක් බය හිතෙන එකකි. දෙවැනි එක ටිකක් කැත හිතෙන්නකි. (ඒක නම් එච්චර අවුලක් නෑ වගේ) මේ අමාරුම කරකවා අතහැරි මොහොත පහුවෙන තුරු නිශ්ක්‍රියව සිට අළු යට ඉස්ක්‍රාවක් වෙන්න බැරිද? නමුත් මැද මාවත කියා ජාතියක් නැති බවක්ද කියා ඇත.”

► සඳුන් ප්‍රියංකර විතානගේ
රාවය | 18 පිටුව (2009 ඔක්තොබර් 18)

ඉතින්, රජවරු එයට ගල් ඇද්දෝ ද?
තරුණ ඇලෙක්සැන්ඩර්
ඉන්දියාව ආක‍්‍රමණය කළේය
හැබෑවටම ඔහු
තනිවමද එය කළේ?
සීසර් ගලීලය පරාජය කළේය
අරක්කැමියෙක්වත්
ඔහු සමඟ ගියේ නැද්ද?

සිය නැව් හමුදාව පරාජය වීමෙන්
ස්පාඤ්ඤයේ පිලිප් රජු වැලපුණේය
අන් කිසි කෙනෙක් නොවැලපුණේද?
හැම පිටුවකම ඇත්තේ
ජයගත් සැටිය
ඇත්තෙන්ම ජය පානොත්සවය උදෙසා
කෑම උයන්නවත්
එකෙක් නොසිටියේද?

සෑම දස වසරකටම
මහා පුරුෂයෙක් පහළ වේ
මේ සියල්ලටම
වියදම් කළෝ කවුරුහුද?

ඉතින් මෙවැනි පුවත් අපමණය
– කෙළවරක් නැති ප‍්‍රශ්න
පැන නොනැංගේද?

► Bertolt Brecht
පරි: එස්. ජී. පුංච්හේවා | ‘අකුණු පහන’ කාව්‍ය සංග‍්‍රහය

සහජාත සිහින මියැදී
පීතෘත්වය වල් වැදී
වර්ගවාදයේ කුණප පිපිරී
වණ කැළැල් නොමැකී

සිහිනයෙන් හිටිවන
නොහඳුණන නුඹේ රුව දැක
සියොළඟ සලිතව
බියපත්ව ඇස ඇරිමි
ආදරණීය රාජනී

බිඳුණු තල්වැට
ඉණි පෙළින් පෙළ සකසා
පිළිසකර කරමුයි
වහසි බස් දෙති දනෝ
උතුරු මිතුරු නෑ කමේ
සිල්බර සම්මාදමේ

තලෙළු පැහැපත්
නුඹේ මුව මන්දහාසය
නල්ලූර් කෝවිල මුදුනින්
විළිබරින් සැඟවෙන
හිරු සේ
දිසේ

ඉල්ලා සිටියෝ
නිදහසේ හුස්මක්ම නම්
විසංවාදය අහුරා
උණ්ඩයට පියාපත් කොයිබින් ලැබුණේද?

තුණු සිරුරත
කිඳා බැස ගිය මූනිස්සම
ගෝස් ඉරුවක සතපා
උවටැන් කරන සේ
සුවපත් කළ හැකි විණි නම්
උත්තම අරමුණක සළකුණ?

නම කියා අඬ ගැසූ
තුරුණු බිළිඳුන් ඇස
උණ්ඩයට පෙර
නුඹම සුවපත් කළ
මුහුණුවර හැඳිනීද?

උණ්ඩ,
සිත් පිත් නැත උන්ට
නිරායුධ දෑතින්
මුවාකල නොහැක
ඔබ නොදැක උන්නීද?
උන් දැන උන්නේද?

අරගලයේ මාතෘ ස්නේහය
බර ඉසිලූ ගාථාව ඔබ
පණ ගැහෙන තුරුණු හෘදයක
අනිමිස ලෝචනයේ සෙත් කවිය ඔබ

අවියකට වඩා බර හදවතක
අත්වැල එපා කීවෝ පව්කාර
නුඹ අහිමි කළ භූමියෙක
යළි පිපේවිද රන් නෙළුම් මල

ඔබ නැති
සිහින නැති
අරමුණක් නැති
උතුරට
“වසන්තය ඇවිත්”

► චමින්ද විජේසිංහ
රාවය | ‘මකරන්ද’ (2009 ඔක්තොබර් 11)

ලොවම තනි යායක්
කීවත් අපේ මහ කිවිඳු
එලෙසින් දකින ඇස
ගලවාදමයි බොල් පොළොවට

“කොටියා කොටියාමය
දෙමළා දෙමළාමය
මේක අපේ සිංහල රට
ලිවිය යුතුයි සිංහලකම ගැන

තව දස වසරක්
සව් පුරක්වේය මේ ලක
වේලක් කා දිනකට
සැමදෙන දකිවී ඒ සිහිනය”

ඇවිත් ගොන් මඩලාවට
දෑත් විහිදා සිව්දෙස
විද්වත් ඇඳුරු රංචුව
තප්පුලති රෙදි ඇඳගෙනම

► ශක්තික සත්කුමාර
රාවය | 18 පිටුව (2009 ඔක්තොබර් 11)